O cnocie roztropności.
prudéntia (łac.) – roztropność
auríga virtútum (łac.) – woźnica cnót
Określenie odnosi się do cnoty roztropności – prudéntia – która ma rolę naczelną i koordynującą wszystkie inne cnoty moralne.
Czym jest roztropność?
Roztropność to cnota, która kieruje wszystkie działania w kierunku ich godziwych celów i poszukuje właściwych środków, aby działanie mogło dojść do dobrego skutku pod każdym względem i podobało się Bogu.
Katechizm katolicki św. Piusa X
Jaka jest pierwsza z (…) cnót moralnych?
Jest to cnota roztropności (z. 47).
Czym jest ta cnota?
Cnota ta jest zasadą czynu moralnego, który udoskonala rozum praktyczny człowieka, aby w każdym swoim działaniu porządkował i urządzał wszystkie rzeczy tak, jak powinien, kierując samym sobą, podlegającymi mu osobami i tymi, których działania są od jego działań zależne lub mu podlegają, aby w każdym momencie była możliwa doskonała realizacja każdej cnoty (z. 47, a. 1-9).
Czy ta cnota ma duże znaczenie w życiu moralnym człowieka?
Ta cnota ma bardzo duże znaczenie w życiu moralnym człowieka, gdyż bez niej nie jest możliwe, by w życiu moralnym człowieka była jakakolwiek cnota (z. 47, a. 13).
Czy jeśli ta cnota jest rzeczywiście praktykowana, to czy wystarcza ona, by zapewnić cnotliwość całego życia człowieka?
Tak, jeśli ta cnota jest rzeczywiście praktykowana, to wystarcza ona, by zapewnić cnotliwość całego życia człowieka (z. 47, a. 14).
Dlacego jednak ten przywilej jest przypisany właśnie roztropności?
Dlatego, że w niej wszystkie inne cnoty są jakby zebrane, gdyż żadna z nich bez niej istnieć nie może, a z kolei roztropność nie miałaby racji bytu bez innych cnót.
Tomasz Pegues OP, Katechizm według Summy Teologicznej św. Tomasza z Akwinu
* * *
Chrystus. Dla niektórych z braku roztropności dar nabożeństwa stał się powodem upadku; chcieli bowiem więcej czynić, niż mogli; niepomni słabości swych sił szli raczej za popędem serca niż za sądem rozumu.
Kusząc się zarozumiale o większe rzeczy, niż to się podobało Panu, prędko postradali Jego łaskę.
Tomasz a Kempis, O naśladowaniu Chrystusa
* * *
Quidquid agis, prudenter agas et réspice finem.
Cokolwiek czynisz, czyń roztropnie i patrz końca.