Katechizm katolicki św. Piusa X (10)

O CZŁOWIEKU

27. Jakie stworzenie Boga na ziemi jest najbardziej szlachetne?
Najszlachetniejszym stworzeniem Boga na ziemi jest człowiek.
28. Kim jest człowiek?
Człowiek jest stworzeniem rozumnym, złożonym z duszy i ciała.
29. Czym jest dusza?
Dusza jest najszlachetniejszą częścią człowieka, gdyż jest substancją duchową, obdarzoną rozumem i wolą, jest zdolna do poznania Boga i do posiadania Go na wszystkie wieki.
30. Czy duszę ludzką można ujrzeć i dotknąć?
Duszy ludzkiej nie można ani ujrzeć, ani dotknąć, gdyż ma naturę duchową.
31. Czy dusza ludzka umiera wraz z ciałem człowieka?
Dusza ludzka nigdy nie umiera, a wiara i nasz własny rozum wykazują, że jest nieśmiertelna.
32. Czy człowiek jest wolny w swych działaniach?
Tak, człowiek jest wolny w swych działaniach i każdy z nas sam czuje, że może coś uczynić, albo tego zaniechać, albo wybrać taką bądź inną czynność.
33. Wyjaśnij wolność człowieka na jakimś przykładzie.
Jeżeli na przykład świadomie kłamię, wówczas wiem, że mógłbym nie kłamać, wiem, że mógłbym zachować milczenie, albo przeciwnie, że mógłbym też powiedzieć prawdę.
34. Dlaczego mówimy, że człowiek został stworzony na obraz i podobieństwo Boże?
Mówimy, że człowiek został stworzony na obraz i podobieństwo Boże, gdyż dusza ludzka jest duchowa i rozumna, jest wolna w swych działaniach, jest zdolna do poznania Boga, do kochania Go i radowania się Nim na wieki. Te doskonałości odbijają w człowieku promień nieskończonej wielkości Boga.
35. W jakim czasie Bóg stworzył naszych pierwszych rodziców, Adama i Ewę?
Bóg stworzył naszych pierwszych rodziców, Adama i Ewę, w stanie niewinności i łaski, ale wnet wskutek grzechu utracili oni ten stan.
36. Czy oprócz niewinności i łaski uświęcającej Bóg udzielił naszym pierwszym rodzicom jeszcze innych darów?
Oprócz niewinności i łaski uświęcającej Bóg udzielił naszym pierwszym rodzicom jeszcze innych darów, które wraz z łaską uświęcającą mogli byli przekazać swym potomkom. Bóg udzielił im więc integralności (a więc doskonałego poddania zmysłów rozumowi), nieśmiertelności, wolności od bólu i smutku oraz wiedzy stosownej do posiadanego stanu.
37. Na czym polegał grzech Adama?
Grzechem Adama była pycha i ciężkie nieposłuszeństwo.
38. W jaki sposób Pan Bóg ukarał grzech Adama i Ewy?
Adam i Ewa stracili łaskę Bożą i prawo do bycia w niebie, zostali wygnani z ziemskiego raju, popadli w liczne cierpienia duszy i ciała oraz zostali skazani na śmierć.
39. Czy gdyby Adam i Ewa nie zgrzeszyli, to wówczas nie podlegaliby śmierci?
Gdyby Adam i Ewa nie zgrzeszyli i byli wierni Bogu, wówczas po szczęśliwym i spokojnym życiu na ziemi, nie zaznając śmierci, trafiliby do nieba, aby radować się życiem w wiecznej chwale.
40. Czy wspomniane dary należały się człowiekowi?
Wspomniane dary nie należały się człowiekowi, ale były całkowicie darmowe i nadprzyrodzone. Dlatego gdy Adam sprzeciwił się Bożemu przykazaniu, wówczas Bóg bez żadnej niesprawiedliwości pozbawił Adama i jego potomków tych darów.
41. Czy ten grzech był tylko własnym grzechem Adama?
Ten grzech nie był tylko własnym grzechem Adama, ale jest także naszym grzechem, chociaż w innym sensie. Jest to grzech Adama, gdyż popełnił go przez akt własnej woli, a więc w jego przypadku jest to grzech osobisty. Jest to także nasz grzech, gdyż Adam, popełniwszy go swą mocą jako głowa i ojciec rodzaju ludzkiego, przekazał go za sprawą naturalnego rodzenia na wszystkich swych potomków i dlatego w nas jest to grzech pierworodny.
42. Jak to się stało, że grzech pierworodny jest przekazywany na wszystkich ludzi?
Grzech pierworodny jest przekazywany na wszystkich ludzi, gdyż Bóg w Adamie udzielił rodzajowi ludzkiemu łaskę uświęcającą i inne dary nadprzyrodzone pod warunkiem, że Adam będzie posłuszny Bogu. Adam zaś okazał się być nieposłusznym, a więc jako głowa i ojciec rodzaju ludzkiego sprawił, że ludzka natura zbuntowała się wobec Boga. Stąd zaś natura ludzka jest przekazywana wszystkim potomkom Adama w stanie buntu wobec Boga i pozbawiona łaski Bożej i innych darów nadprzyrodzonych.
43. Czy wszyscy ludzie są winni grzechu pierworodnego?
Tak, wszyscy ludzie są winni grzechu pierworodnego, za wyjątkiem Najświętszej Maryi Panny, która została zachowana od tego grzechu na mocy wyjątkowego daru Bożego, w przewidywaniu zasług naszego Zbawiciela, Jezusa Chrystusa.
44. Czy po grzechu Adama ludzie nie mogą osiągnąć zbawienia?
Po grzechu Adama ludzie nie mogliby osiągnąć zbawienia, gdyby Bóg nie okazał im swej litości.
45. W jaki sposób Bóg okazał swą litość wobec ludzi?
Bóg okazał swą litość wobec ludzi natychmiast obiecując Adamowi Boskiego Odkupiciela czyli Mesjasza, a później w czasie stosownym posyłając Mesjasza, aby uwolnił ludzi od niewoli grzechu i od diabła.
46. Kto jest obiecanym Mesjaszem?
Obiecanym Mesjaszem jest Jezus Chrystus, tak jak o tym naucza drugi artykuł Wyznania Wiary.

Katechizm katolicki św. Piusa X, Wydawnictwo Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, 2020