Proszę was tedy usilnie, bracia, przez miłosierdzie Boże, abyście wydawali ciała wasze na ofiarę żyjącą, świętą, przyjemną Bogu, na rozumną służbę waszą. – więcej

Znaczenie filozofii

Gdyby zechciał ktoś zwrócić swoją uwagę na nędzę moralną naszych czasów i dokładnie rozważyć bieg rzeczy w sprawach prywatnych i publicznych, ten z pewnością przekona się niezawodnie, że właściwa przyczyna zła, zarówno tego, którym już jesteśmy uciskani, jak i tego, którego bardzo się obawiamy, tkwi w tym, że przewrotne ustalenia o rzeczach Boskich i ludzkich, już wcześniej wywiedzione z różnych szkół filozoficznych, przeniknęły już teraz niemal za powszechnym przyzwoleniem do wszystkich warstw społeczeństwa. A że ludzka natura ma to do siebie, że w swym działaniu postępuje za rozumem, przeto jeśli rozum w czymś zbłądzi, to i za nim wola może łatwo w tym upaść. Również i tak się zdarza, że przewrotność mniemań, które mają swoją siedzibę w rozumie, wpływa na poczynania ludzkie i je deprawuje.
I przeciwnie – jeśli rozum ludzki będzie zdrowy, mocno osadzony na solidnych i prawdziwych zasadach, wtedy bez wątpienia przysporzy wiele rozlicznych dobrodziejstw ku pożytkowi społeczeństwa i osób prywatnych. Nie uważamy jednak, iżby filozofia była zdolna do odparcia bądź wytępienia wszystkich w ogóle błędów i bynajmniej nie przyznajemy jej aż takich uprawnień i pełnomocnictw. Tak bowiem jak na początku – kiedy religia chrześcijańska została ustanowiona mocą przecudownego światła wiary, udzielonego „nie w uwodzących przekonaniem słowach ludzkiej mądrości, lecz w ukazaniu ducha i mocy” (1 Kor 2, 4), a świat uzyskał to, że został przywrócony do pierwotnej swojej godności – tak też i teraz, w obecnych czasach, siły i wspomożenia należy oczekiwać najbardziej od wszechmocnego Boga, aby za Jego pomocą umysły wiernych, po rozproszeniu ciemności błędów, odzyskały zdrowy rozsądek.
Niemniej nie należy ani lekceważyć, ani pomniejszać znaczenia naturalnych środków pomocniczych, w które, dzięki dobrodziejstwu Bożej mądrości, skutecznie i stosownie wszystkim rozporządzającej, rodzaj ludzki jest dostatnio zaopatrzony. Wśród tych środków najważniejsze miejsce zajmuje odpowiednie wykorzystanie filozofii. Nie na próżno bowiem Bóg wszczepił duszy ludzkiej światło rozumu. Dodane światło wiary bynajmniej nie umniejsza ani nie niszczy sprawności i mocy ludzkiego intelektu, a wprost przeciwnie – raczej go udoskonala, a zwiększając jego siły czyni go zdolnym do pojmowania spraw wyższych.
Można zatem rzec, iż plan samej Bożej Opatrzności domaga się, aby w przywracaniu różnych ludów do wiary i zbawienia szukać pomocy także w ludzkiej wiedzy. Jak świadczą starożytne świadectwa, ten mądry i ze wszech miar godny uznania sposób postępowania cechował najsłynniejszych Ojców Kościoła. Oczywiście nie mieli oni w zwyczaju powierzać rozumowi ani zbyt małych, ani zbyt delikatnych ról. Wszystkie je razem ogarnął krótko wielki Augustyn, „powierzając wiedzy ludzkiej to, z czego rodzi się najzdrowsza wiara, czym się karmi, broni i umacnia” (De Trinit., lib. XIV, c. 1).

Dzisiaj ostatnie święto maryjne we wrześniu. Święto dzisiejsze nosi nazwę Beátæ Maríæ Vírginis de Mercéde. Po polsku zwyczajowo: Najświętszej Maryi Panny od Wykupu Niewolników (lub Jeńców).
Notka z Mszalika podaje:

Święto jest pamiątką założenia zgromadzenia zakonnego w celu wykupu jeńców z niewoli saraceńskiej; założycielami byli: św. Piotr Nolasco, św. Rajmund z Peñafort i Jakub, król Aragonii.

Oracja mszalna uwypukla duchową niewolę i wyzwolenie z niej, o które prosimy Boga przez zasługi i modlitwy Najświętszej Maryi Panny:

Deus, qui per gloriosíssimam Fílii tui Matrem, ad liberandos Christi fidéles a potestáte paganórum, nova Ecclésiam tuam prole amplificáre dignátus es: præsta, quǽsumus; ut, quam píe venerámur tanti óperis institutrícem, ejus páriter méritis et intercessióne, a peccátis ómnibus et captivitáte dæmonis liberémur.
Boże, Ty przez chwalebną Matkę Syna Twojego raczyłeś wzbogacić Twój Kościół nową rodziną zakonną dla wyzwalania chrześcijan z niewoli pogańskiej; racz sprawić, abyśmy czcząc Ją jako twórczynię tak wielkiego dzieła, przez Jej zasługi i modlitwy zostali wyzwoleni ze wszystkich grzechów i z niewoli szatańskiej.

Albowiem tak Bóg umiłował świat, że Syna swego jednorodzonego dał, aby wszelki, kto wierzy weń, nie zginął, ale miał życie wieczne. Gdyż Bóg nie posłał Syna swego na świat, aby świat sądził; ale żeby świat był zbawiony przez Niego (J 3, 16-17).

Leon XIII
Aeterni Patris
O filozofii chrześcijańskiej

Do Patriarchów, Prymasów, Arcybiskupów
i wszystkich Biskupów Kościoła Katolickiego,
trwających w łasce
i jedności ze Stolicą Apostolską

Czcigodni Bracia,
Pozdrowienie i błogosławieństwo apostolskie!

Wieczysty Urząd Nauczycielski Kościoła

Ojca Przedwiecznego Syn Jednorodzony, który objawił się na Ziemi, aby przynieść rodzajowi ludzkiemu zbawienie i światło Bożej mądrości, przekazał światu wielkie, zaiste, i nadzwyczajne dobrodziejstwo – gdy, mając znowu wstąpić do niebios, przykazał Apostołom, aby „idąc nauczali wszystkie narody” (Mt 28, 19). Założony przez siebie Kościół pozostawił jako wspólnego wszystkim i najwyższego przewodnika narodów. Ludzie bowiem, których prawda wyzwoliła, w tej prawdzie powinni być zachowani. Niedługo wszak przetrwałyby owoce nauk niebiańskich, poprzez które dane zostało człowiekowi zbawienie, gdyby Chrystus Pan nie ustanowił wieczystego Urzędu Nauczycielskiego Kościoła dla kształcenia umysłów ku wierze. Wzniesiony obietnicami swojego Boskiego Założyciela i Jego miłość wiernie naśladujący Kościół zaś tak właśnie wszelkie prawa stanowił, aby to jedno mieć zawsze na uwadze i tylko tego pragnąć, a mianowicie – pouczać o religii i nieprzerwanie walczyć z błędami.
To właśnie temu służą usilne starania poszczególnych Biskupów oraz wydawane przez Sobory prawa i ustawy, a nade wszystko codzienna troska Rzymskich Arcykapłanów, w których ręku – następców w prymacie św. Piotra, Księcia Apostołów – spoczywa prawo i obowiązek nauczania oraz umacniania braci w wierze. Ponieważ – jak słusznie napominał Apostoł – „przez fałszywą filozofię, będącą czczym oszustwem” (Kol 2, 8), umysły wiernych bywają zwodzone i niszczona jest czystość wiary, przeto najwyżsi Pasterze Kościoła uznali także za swój obowiązek podnosić nieprzerwanie i ze wszystkich sił prawdziwą wiedzę na coraz to wyższy poziom i podobnie ze szczególną troską starać się o to, aby wszelkie dyscypliny ludzkiej wiedzy, a przede wszystkim filozofia, od której bez wątpienia zależy w dużej mierze poprawność logiczna pozostałych nauk, były poddane zasadom katolickiej wiary. O tym właśnie, między innymi, przypomnieliśmy Wam pokrótce, Czcigodni Bracia, gdy już wcześniej przemawialiśmy do Was w Naszej pierwszej encyklice. Ważkość zagadnienia atoli oraz trudna sytuacja naszych czasów zmusza Nas do ponownego rozpatrzenia wraz z Wami sprawy konieczności wprowadzenia nowego programu studiów filozoficznych, który by jak najlepiej odpowiadał zarówno dobru wiary, jak i samej godności ludzkiej nauki.

Toczymy walkę o zwycięstwo prawdy i łaski – na pierwszym miejscu w swojej duszy.
Toczymy walkę z błędem i grzechem – na pierwszym miejscu w swojej duszy.
Wzywajmy w tej walce św. Michała Archanioła – by nas bronił w walce! – więcej

Konkretyzacje:
Nie może coś zarazem być i nie być.
To samo nie może zarazem przysługiwać i nie przysługiwać temu samemu i pod tym samym względem.
Żaden przedmiot nie może mieć i nie mieć zarazem jakiejś cechy.
Coś nie może być czarne i nie czarne.
2 zdania sprzeczne nie mogą być zarazem prawdziwe.
Nie można w tym samym względzie coś twierdzić i temu zaprzeczać.

Więź z Urzędem Nauczycielskim Kościoła w osobach Papieży – niedyspensowalną dla katolika – podtrzymujmy m. in. przez poznawanie nauczania papieskiego. Na niniejszym blogu treści tego nauczania są podawane regularnie.
Wczoraj zakończyliśmy lekturę encykliki Leona XIII Diutúrnum illud – O władzy politycznej, z 29 VI 1881 roku. Jutro rozpoczniemy poznawanie encykliki Leona XIII Aeterni Patris – O filozofii chrześcijańskiej, z 4 VIII 1879 roku.
Filozofia to miłość mądrości. Podstawowe reguły rozumności oraz rola filozofii realistycznej w teologii, a więc i we wierze, oraz inne ważne aspekty tej problematyki, będą nam wielką pomocą dla lepszego poznania wiary katolickiej i jej obiektywnego charakteru oraz czynienia właściwego użytku z daru rozumu. Wiara katolicka nie sprzeciwa się rozumowi, lecz rozum przekracza. Modernizm – tak jak go rozumie Kościół (św. Pius X, encyklika Pascendi) to między innymi upadek rozumu i zanegowanie obiektywnego i rozumnego charakteru katolickiej wiary.
Kwestie zawsze aktualne, ale można też powiedzieć: kwestie wysokiej aktualności i pilności w obecnych okolicznościach religijnych, kiedy dominuje subiektywizm, emocjonalizm, przeżyciowość i relatywizacja Prawdy.
Uważna lektura będzie nam z wielką korzyścią. Rozum jest darem Bożym. Prawda jest dobroczynna!

Benedícat et custódiat nos omnípotens et miséricors Dóminus,
☩ Pater, et Fílius, et Spíritus Sanctus. Amen.

Zadania biskupów

Widzicie stąd, Czcigodni Bracia, jak wielkie i pożyteczne zadanie stoi przed Wami, jeżeli w dziele odwrócenia niebezpieczeństw i nieszczęść zagrażających ludzkości, współpracować z Nami zechcecie wszystkimi środkami, jakimi z łaski Bożej rozporządzacie. Starajcie się usilnie, aby zasadami Kościoła katolickiego dotyczącymi władzy i posłuszeństwa ludzie nie tylko przejęli się wewnętrznie, lecz wprowadzili je w czyn i w życie. Bądźcie mistrzami ludów, uczcie ich unikać sekt potępionych, stronić od spisków i wszelkich buntów; niechaj zrozumieją, że dla tych, którzy z myślą o Bogu są posłuszni swym zwierzchnikom, uległość ich rozumna, a posłuszeństwo zaszczytne. Zaprawdę Bóg, który „daje zbawienie królom” udziela też narodom „błogosławieństw porządku i zaufania i pokoju” (Iz 32, 18). Jego należy prosić i zaklinać, aby wszystkie dusze nawracał do cnoty i prawdy, gasił nienawiść i przywrócił światu pokój, którego od tak dawna łaknie.
Aby tym pewniej być wysłuchani, weźmy za orędowników Najświętszą Marię Pannę, Matkę Bożą, Wspomożycielkę wiernych, opiekunkę rodzaju ludzkiego; św. Józefa, Jej najczystszego oblubieńca, pod którego opiekę Kościół się z takim zaufaniem oddaje; Piotra i Pawła, Książąt Apostołów, stróżów i obrońców imienia chrześcijańskiego.
Tymczasem z zadatku Boskiej łaski Wam wszystkim, Czcigodni Bracia, Duchowieństwu i ludowi pieczy Waszej powierzonemu, błogosławieństwa Apostolskiego z całego serca udzielamy.

Dan w Rzymie, u Świętego Piotra, dnia 29 czerwca 1881 r., Naszego papiestwa roku czwartego.

Leon XIII