Katechizm katolicki św. Piusa X (77)

O ZADOŚĆUCZYNIENIU CZYLI POKUCIE

105. Czym jest zadośćuczynienie?
Zadośćuczynienie, które jest także nazywane pokutą sakramentalną, jest jednym z aktów penitenta, za pomocą którego penitent dokonuje pewnego wynagrodzenia Bożej sprawiedliwości za popełnione grzechy, dopełniając czynności zadanych przez spowiednika.
106. Czy penitent jest zobowiązany do przyjęcia pokuty zadanej przez spowiednika?
Tak, penitent jest zobowiązany do przyjęcia pokuty zadanej przez spowiednika, jeżeli jest w stanie wypełnić tę pokutę. W przeciwnym razie powinien z pokorą o tym powiedzieć i prosić o inną pokutę.
107. Kiedy należy wypełnić zadaną pokutę?
Jeżeli spowiednik nie określi czasu, to zadaną pokutę należy wypełnić w miarę możności jak najszybciej i będąc w stanie łaski.
108. Jak należy wypełnić pokutę?
Pokutę należy wypełnić zupełnie i pobożnie.
109. Dlaczego podczas spowiedzi nakładana jest pokuta?
Podczas spowiedzi nakładana jest pokuta, gdyż po rozgrzeszeniu sakramentalnym, które darowuje grzech i karę wieczną, pozostaje jeszcze zwykle kara doczesna, którą trzeba odbyć w tym świecie, albo w czyśćcu.
110. Dlaczego Pan Bóg chciał, aby w sakramencie chrztu darowane były wszystkie kary za grzech, a w sakramencie pokuty pozostaje jeszcze kara doczesna?
Pan Bóg chciał, aby w sakramencie chrztu darowane były wszystkie kary za grzech, a w sakramencie pokuty pozostaje jeszcze kara doczesna, gdyż grzechy popełnione po chrzcie są znacznie cięższe, bo popełniane są bardziej świadomie i z większym lekceważeniem darów Bożych, a więc obowiązek zadośćuczynienia za te grzechy może nas ustrzec przed ponownym ich popełnieniem.
111. Czy sami z siebie możemy dopełnić zadośćuczynienia Bogu?
Sami z siebie nie możemy dopełnić zadośćuczynienia Bogu, ale staje się to możliwe przez zjednoczenie naszych wysiłków z Jezusem Chrystusem, który nadał wartość naszym działaniom mocą zasług swej męki i śmierci.
112. Czy pokuta nakładana przez spowiednika jest zawsze wystarczająca do darowania kary należnej za nasze grzechy?
Pokuta nakładana przez spowiednika zwykle nie jest wystarczająca do darowania kary należnej za nasze grzechy, a więc musimy się starać uzupełnić ją innymi aktami pokuty, podejmowanymi z własnej inicjatywy.
113. Jakie są rodzaje uczynków pokutnych?
Uczynki pokutne można sprowadzić do trzech rodzajów: modlitwy, postu i jałmużny.
114. Co tutaj oznacza modlitwa?
Przez modlitwę rozumiemy tutaj każdy rodzaj ćwiczeń pobożnych.
115. Co tutaj oznacza post?
Przez post rozumiemy tutaj każdy rodzaj umartwienia.
116. Co tutaj oznacza jałmużna?
Przez jałmużnę rozumiemy tutaj każde dzieło miłosierdzia duchowego czy materialnego.
117. Jakie uczynki pokutne przynoszą największe zasługi: nałożone przez spowiednika, czy też podjęte przez nas samych z własnej woli?
Uczynki pokutne nałożone przez spowiednika przynoszą największe zasługi, gdyż są częścią sakramentu, a więc mają większą skuteczność wziętą z zasług męki Jezusa Chrystusa.
118. Gdy człowiek umiera po rozgrzeszeniu, ale przed dokonaniem pełnego zadośćuczynienia sprawiedliwości Bożej, to czy trafia wprost do nieba?
Nie, taki człowiek trafia do czyśćca, aby tam dokonać zadośćuczynienia Bożej sprawiedliwości i być w pełni oczyszczonym.
119. Czy możemy wspomagać dusze cierpiące w czyśćcu?
Tak, możemy wspomagać dusze cierpiące w czyśćcu, przez modlitwy, jałmużnę i wszystkie nasze dobre uczynki, oraz przez odpusty, ale przede wszystkim przez Ofiarę Mszy Świętej.
120. Co penitent musi jeszcze uczynić po spowiedzi oprócz wypełnienia pokuty?
Oprócz wypełnienia pokuty penitent, który skrzywdził bliźniego w odniesieniu do jego majątku albo czci, czy też doprowadził do zgorszenia, po spowiedzi musi jeszcze jak najszybciej zwrócić mu jego własność, wynagrodzić zniewagę i naprawić zgorszenie.
121. Jak można naprawić zgorszenie?
Aby naprawić zgorszenie, trzeba usunąć przyczynę zgorszenia i zbudować słowem oraz przykładem tych, których zgorszyliśmy.
122. Jak możemy dopełnić zadośćuczynienia tym, których obraziliśmy?
Możemy dopełnić zadośćuczynienia tym, których obraziliśmy, prosząc ich o wybaczenie, albo dając im jakieś inne stosowne wynagrodzenie.
123. Jakie są owoce dobrej spowiedzi?

Owocami dobrej spowiedzi są: 1) Odpuszczenie popełnionych grzechów i otrzymanie łaski Bożej. 2) Przywrócenie pokoju i spokojnego sumienia. 3) Ponowne otwarcie bram nieba i zamiana wiecznej kary w piekle na karę doczesną. 4) Obrona przed ponownym popadnięciem w grzech i udział w skarbcu odpustów.

Katechizm katolicki św. Piusa X, Wydawnictwo Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, 2020